Goodfellas Ne Anlatıyor? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyaset Bilimi Perspektifi
Güç ve Toplumsal Düzenin Derinlemesine Bir Analizi
Goodfellas, Martin Scorsese’nin yönetmenliğini üstlendiği ve 1990 yılında vizyona giren kült bir film olmasının ötesinde, toplumsal yapılar, güç ilişkileri ve iktidarın nasıl işlediği üzerine derinlemesine bir inceleme sunar. Peki, bu film neden bu kadar etkileyici ve toplumsal düzeni nasıl ele alır? Güç, iktidar, kadın ve erkek rolleri, kurumlar ve vatandaşlık kavramları üzerinden film, sıradan bir gangster hikâyesi olmaktan çok daha fazlasını sunuyor.
Günümüz siyaseti ve toplumsal yapıları üzerine düşündüğümüzde, Goodfellas’ın sadece bireysel bir suç dünyasını değil, aynı zamanda bir toplumun nasıl işlediğine dair fikirler sunduğunu görürüz. Bu yazıda, filmdeki temaların iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık çerçevesinde nasıl şekillendiğini analiz edeceğiz. Erkek ve kadın karakterlerin toplumsal rollerini ve stratejik bakış açılarını ele alacak, aynı zamanda bu bakış açılarının gücün nasıl işlediğine dair bize ne anlattığını tartışacağız.
İktidar ve Erkeklerin Stratejik Yükselişi
Goodfellas, özellikle erkeklerin güç, strateji ve hiyerarşi odaklı bakış açılarını mükemmel bir şekilde gösterir. Henry Hill’in (Ray Liotta) hikayesi, suç dünyasında yükselmenin sadece şiddet ve tehdit değil, aynı zamanda akıl, strateji ve iktidar ilişkileri ile de mümkün olduğunu gösteriyor. Erkek karakterler, çoğu zaman kendi gücünü kurarken, iktidarlarını ya korku ya da manipülasyon yoluyla pekiştiriyorlar.
Güç ve İktidarın Tesisi:
Erkeklerin toplumda ve özellikle suç dünyasında yükselmeleri, bir iktidar boşluğundan faydalanmayı gerektiriyor. Film, bu boşluğu çok net bir şekilde işler. Her bir karakterin, tıpkı toplumsal düzende olduğu gibi, toplumdaki yerini güç ilişkileri üzerinden belirlediğini görürüz. Varlıklı ve saygın olma arzusu, bu erkekleri toplumun normlarından sapmaya ve hatta suç işlemeye iter. Toplumdaki hiyerarşik yapıyı yıkıp yerine kendilerine ait yeni bir düzen kurmaları, toplumsal iktidarın nasıl işlediği üzerine derin bir soru ortaya koyar: Güç, sadece geleneksel yollarla mı elde edilir, yoksa daha karanlık yollarla mı?
Kadınlar ve Demokratik Katılımın Yetersizliği
Kadınların Goodfellas’taki rolü, toplumsal yapılar ve iktidarın nasıl cinsiyet üzerinden şekillendiğine dair önemli ipuçları verir. Karen Hill (Lorraine Bracco), Henry’nin eşi olarak, filmdeki en önemli kadın karakterdir. Ancak, Karen’ın hikayesi, yalnızca aşk ve ilişkiyi değil, aynı zamanda kadının suç dünyasında nasıl dışlanmış bir rol üstlendiğini de gözler önüne seriyor.
Kadınların Rolü ve Toplumsal Etkileşim:
Kadınlar, filmin büyük bölümünde genellikle “gizli” ve “içeriden” bir bakış açısı ile karşımıza çıkarlar. Onlar, suç dünyasında güç ilişkilerinden etkilenmiş, ancak çoğunlukla bu ilişkilerin dışında bırakılmışlardır. Karen’ın, toplumsal düzenin ve iktidarın dışında kalan konumu, kadının siyasette ve toplumda nasıl daha az temsil edildiğini gösteren bir metafor gibidir. Karen’ın sürekli olarak eşinin kararları ve toplumun erkek liderlerine bağımlılığı, onun katılımını sınırlayan ve toplumsal düzende kadınların marjinalleşmesine dair bir eleştiridir. Peki, bu durum, gerçek dünyada da kadınların politik ve toplumsal arenadaki yerini sorgulatmakta mıdır?
Kurumsal Yapılar ve İdeolojiler
Goodfellas, sadece suç dünyasını değil, aynı zamanda o dünyanın inşa ettiği kurumsal yapıyı ve ideolojiyi de gözler önüne serer. Mafya, toplumda bir tür paralel iktidar yapısı gibi işler. Burada kurallar, devletin yasalarından bağımsız olarak, mafyanın kendisi tarafından belirlenir. Bu kurallar, üyelerin sadakatine, hiyerarşilerine ve güce dayalıdır. Ancak, bu kurumsal yapılar yalnızca mafyada değil, tüm toplumsal düzenlerde görülebilir: iktidar, sadece kurumlar aracılığıyla değil, aynı zamanda bireylerin ve toplumsal yapının şekillendirdiği güç dinamikleri ile işler.
İdeolojiler ve Toplumsal Algı:
Filmdeki karakterlerin çoğu, ideolojik bir devrim ya da özgürlük mücadelesi için değil, yalnızca kişisel çıkarları için bir araya gelirler. Bu durumu, toplumsal ideolojilerle ilişkilendirdiğimizde, iktidarın yalnızca bireysel çıkarları ve egoları besleyen bir araç olduğunu görürüz. Hangi ideolojinin benimsenmiş olduğuna değil, hangi kurumların gücü elinde bulundurduğuna dair bir bakış açısı, filmdeki güç ilişkilerini anlamamıza yardımcı olur.
Vatandaşlık ve Toplum İçindeki Roller
Son olarak, Goodfellas, bir tür “öteki” olma, toplum dışı kalma ve vatandaşı olmanın zorlukları üzerine de düşündürür. Suç dünyasında yaşayan karakterler, kendi vatandaşlık hakları ve sorumlulukları üzerinden değil, mafyanın verdikleri haklar ve yükümlülükler üzerinden hareket ederler. Buradaki sorulması gereken temel soru şu olur: Vatandaşlık, sadece yasalarla mı şekillenir, yoksa güç ve toplumdaki hiyerarşik yapıların etkisiyle mi?
Sonuç: Güç ve Toplum Üzerine Provokatif Bir Sorgulama
Goodfellas, sadece bir suç filmi olmanın ötesinde, toplumsal düzenin nasıl işlediğini, iktidarın ne şekilde elde edildiğini ve hangi toplumsal yapılarla şekillendiğini anlatan bir başyapıttır. Erkeklerin stratejik güç odaklı bakış açıları ve kadınların demokratik katılım ile toplumsal etkileşim üzerine kurulu bakış açıları, filmi toplumsal bilimler açısından eşsiz bir inceleme fırsatına dönüştürmektedir. Peki, sizce modern toplumda da iktidar, benzer şekilde sadece erkekler tarafından mı şekillendirilmektedir? Kadınların toplumsal düzen içerisindeki daha fazla katılımı, iktidar ilişkilerini ne şekilde dönüştürebilir?