150 Bin Kaç Net EA Eder? Maaş Hesaplamasında Ne Kadar Gerçekçi Olabiliriz?
Bugün, iş yerinde bir arkadaşım bana bir soru sordu: “150 bin TL maaş, net olarak EA (Edebiyat, Akademik) ne kadar eder?” Başta biraz kafam karıştı, çünkü bu tür hesaplamalar genellikle derinlemesine incelenmesi gereken bir konu. Ama sonra düşündüm, aslında bu soruyu her gün biraz daha fazla sormaya başladık, değil mi? Asgari ücretle geçinen biri için, 150 bin TL, büyük bir para olabilir; ama orta sınıf bir birey için, ne kadar gerçekçi ve makul? Bu yazıda, 150 bin TL’nin net olarak EA ne kadar ettiği konusunda kapsamlı bir bakış açısı sunacağım ve bu hesaplamanın hayatımızı nasıl etkilediğini keşfedeceğiz.
150 Bin TL’nin Brüt ve Net Durumu: İlk Adım
Öncelikle, 150 bin TL’nin brüt ve net maaş arasındaki farkı netleştirmekte fayda var. Türkiye’de, vergi kesintileri ve sigorta primleri maaşlardan belirli oranlarda kesilmektedir. Yani, brüt 150 bin TL’lik bir maaş, elinize geçen net tutardan çok daha fazla olacaktır. Peki, 150 bin TL brüt maaş, EA sistemine göre ne kadar net maaşa dönüşür?
Biraz araştırma yaptım ve maaş hesaplama araçlarını kullanarak 150 bin TL’nin net olarak ne kadar edebileceğini öğrendim. Genel olarak, %15 civarında gelir vergisi, SGK primi ve işsizlik sigortası kesintileri yapıldığını varsayarsak, 150 bin TL brüt maaş, yaklaşık olarak 110 bin TL civarı bir net maaşa denk gelir. Yani, aslında “150 bin TL kaç net EA eder?” sorusunun cevabı oldukça pratik. 150 bin TL, net olarak 110 bin TL’ye yakın bir maaş eder.
150 Bin TL, EA İçin Gerçekten Yeterli Mi?
Tabii ki 150 bin TL’nin ne kadar “yeterli” olduğu, tamamen kişisel yaşam tarzına, harcamalarına ve yaşam standardına bağlıdır. 150 bin TL, her ay düzenli olarak birikim yapabilen, hiçbir borcu olmayan ve yalnız yaşayan biri için oldukça tatmin edici bir rakam olabilir. Ancak bir ailenin giderlerini karşılamaya çalışan, büyük şehirlere taşınmış bir çalışan için bu rakamın anlamı biraz farklı olabilir. 150 bin TL, İstanbul’da yaşayan biri için “luks” bir yaşam anlamına gelirken, küçük bir şehirde ya da taşrada yaşayan bir kişi için çok daha rahat bir yaşam biçimi sağlayabilir.
Özellikle son zamanlarda, her şeyin pahalanmasıyla, 150 bin TL’nin net maaşı, hayat standartlarını sürdürebilmek için çok da yeterli olmayabiliyor. Özellikle kira, ulaşım, gıda ve temel yaşam giderleri düşünüldüğünde, 150 bin TL maaş almak hâlâ lüks sayılabilir. Fakat, diyelim ki bu kişi, yaşam giderlerini azaltmak adına büyük bir şehirde yaşamıyor ya da birikim yapmayı çok ciddiye alıyor. Bu durumda, 150 bin TL’lik bir maaş, önemli bir özgürlük sağlayabilir.
150 Bin TL ve Gelir Düzeyinin Toplumsal Etkileri
150 bin TL gibi maaşları, genellikle belirli bir gelir düzeyinin üstündeki insanlar alabiliyor. Türkiye’de yüksek gelir grubuna giren bir kişi olarak, bu maaşın etrafında dönen tartışmalar çoğu zaman gelir eşitsizliği meselesine dönüşüyor. Pek çok kişi, böyle maaşları “haksız” bulabiliyor. Özellikle eğitimli, kamu sektöründe çalışan ve emek harcayan bir çok insan, 150 bin TL gibi maaşları kendi yaşam düzeylerini yansıtmadığını düşünebiliyor. Peki, bu kadar yüksek maaşlar toplumu nasıl etkiliyor? İş yerinde adaletli bir maaş dağılımı gerçekten var mı? Bu tür soruları sormak önemli çünkü 150 bin TL maaş alacak kişilerin topluma nasıl etki edeceğini görmek, aslında çok daha büyük bir sorunun göstergesi olabilir.
150 Bin TL ve Gelecekteki Olası Etkiler
150 bin TL maaşın, 2020’li yıllarda hala çok dikkat çekici bir rakam olması, gelecekte de değişebilir. Enflasyonun, döviz kurlarının ve yaşam giderlerinin sürekli olarak arttığı bir ortamda, bu maaş bir noktada “normal” bir gelir haline gelebilir. Ancak şu an için, bu rakamı elde etmek hala ciddi bir başarı olarak kabul ediliyor. Birçok insan, bu miktarı hedefliyor, ancak bu hedefe ulaşmanın ne kadar zor olduğunu biliyor. Örnek vermek gerekirse, iş yerinde birçok arkadaşım “Şu kadar maaş alıp ne kadar rahat olurum” diye hayal kuruyor, ama bir yandan da bunun hayalini kurarken gerçekliğinden ne kadar uzak olduklarını fark ediyorum. İşte bu da bence en büyük sorun. Bu kadar yüksek maaşlar, yalnızca sınırlı bir kesimin elde edebileceği bir hedef haline geliyor.
150 bin TL maaş, aslında bir noktada toplumsal dengeyi de bozuyor. Eğer herkes bu maaş seviyesine ulaşamazsa, aradaki fark daha da açılacak. O zaman bu maaş gerçekten “yeterli” mi olacak, yoksa sadece daha fazlasını isteyen insanlar mı yaratacak?
Sonuç: Gerçekten Yeterli Mi?
Yani, 150 bin TL’nin net maaş olarak EA sistemine göre ne kadar olduğu sorusu aslında pek çok farklı açıdan değerlendirilebilecek bir soru. 150 bin TL, bir yandan kişinin konforunu sağlayan önemli bir gelir olabilirken, diğer yandan toplumsal adalet ve gelir dağılımı açısından oldukça sorgulanabilir bir konu. Sonuçta, bu rakamın ne kadar gerçekçi olduğu, herkesin yaşam tarzına, ekonomiye ve toplumsal yapıya bağlı olarak değişiyor.
Bu yazı, bence şu soruyu da gündeme getirmeli: 150 bin TL alan bir kişi, sadece maaşın kendisini mi göz önünde bulunduruyor, yoksa bu paranın arkasındaki toplum yapısını ve eşitsizlikleri de fark ediyor mu? Gerçekten sorulması gereken soru belki de bu. Her şeyden önce, yaşam standartlarımız ne kadar “adil”?